سکته مغزی یکی از بحران‌های جدی در سیستم عصبی انسان است که می‌تواند تاثیرات عمیقی بر روی عملکردهای جسمی و شناختی فرد بگذارد. یکی از عوارض شایع این شرایط، سنگینی زبان بعد از سکته مغزی است که به‌ویژه در افرادی که دچار سکته مغزی می‌شوند، می‌تواند تجربه‌ای چالش‌برانگیز باشد. سنگینی زبان، نه تنها می‌تواند بر توانایی فرد در صحبت کردن و برقراری ارتباط تأثیر بگذارد، بلکه ممکن است احساس تنهایی و ناامیدی را نیز در او ایجاد کند.
سنگینی زبان بعد از سکته مغزی، ناشی از آسیب به مناطق خاصی از مغز است که وظیفه کنترل حرکات عضلات زبان و گفتار را دارند. در این مقدمه، به بررسی عمیق‌تر این عارضه، علل و پیامدهای آن پرداخته و به راهکارهای ممکن برای بهبود شرایط بیماران خواهیم پرداخت. شناخت و درک بهتر این پدیده می‌تواند به توانبخشی مؤثرتر و بهبود کیفیت زندگی افرادی که از سکته مغزی رنج می‌برند، کمک کند.
علت سنگینی زبان بعد از سکته چیست؟
یکی از علائم سکته مغزی و عوارض شایع در بیماران دچار سکته مغزی، مشکلات تکلم، اختلالات بلع و جویدن مواد غذایی می‌باشد. این مشکلات شلی زبان یا به اصطلاح سنگینی زبان بعد از سکته مغزی هم نامیده می‌شوند. در افرادی که نیمکره چپ مغز دچار آسیب شده باشد، بویژه در افراد راست دست که منطقه تکلم درگیر است، این مشکل رخ می‌دهد. مشکل زبان و صحبت کردن اغلب به صورت زیر بروز می‌کند:
- اشکال در حرف زدن
- اشکال در نامیدن اسامی
- تکلم ناروان و بریده بریده
- سنگینی زبان و صحبت کردن با سختی
- شلی در نحوه صحبت کردن که تکلم را کمی نامفهوم می‌کند
- قطع کامل تکلم
- مشکل در خواندن و نوشتن
به طورکلی؛ شکایات مربوط به حرف زدن، نوشتن و ارتباط کلامی با افراد در بیمارانی که مراکز تکلم آن‌ها دچار مشکل شده، بیشتر است. این مشکلات به ویژه در نیمکره چپ مغز(مناطق ورنیکه، بروکا و اتصالات بین آن‌ها) رخ می‌دهد. شما با مراجعه به کلینیک ما می‌توانید مشکلات تکلم بعد از سکته مغزی را برطرف نمایید.
مشکلات تکلم در افرادی که مرکز تکلم آن‌ها نیمکره راست نیست!
هنگامی که نیمکره راست، مرکز تکلم افراد نیست و یا نواحی دیگر مربوط به تکلم و عضلات زبان و حلق و حنجره در مغز دچار آسیب می‌شوند، مشکل تکلم به صورت دیگری رخ می‌دهد. در این صورت این مشکل نه به صورت قطع تکلم یا مشکل در نامیدن(آفازی) بلکه به صورت سنگینی زبان، ضعف و فلج در عضلات حلق و حنجره بروز می‌کند. این سنگینی زبان بعد از سکته مغزی، خود را به صورت تکلم آرام با قدرت کم، نامفهوم و به اصطلاح شل صحبت کردن نشان می‌دهد. در موارد شدید، حتی می‌تواند تنها به صورت لب خوانی و تکلم نجوا مانند(حرف زدن در گوشی) خود را نشان بدهد.
دیزارتری چیست؟
به تکلم نامفهوم یا باصطلاح زبان سنگین در زبان پزشکی دیزارتری (Dysartheria) می‌گویند. باید توجه داشت که سنگینی زبان یا دیزارتری با اختلالات در به زبان آوردن کلمات و یا تکلم ناروان یا آفازی (Aphasia) کاملا متفاوت است. محل آسیب هم اغلب در مغز تفاوت دارد. در کلینیک توانبخشی تبسم، درمان سنگینی زبان بعد از سکته مغزی بر پایه چند رویکرد اصلی انجام می‌شود که هدف آن بازیابی توانایی‌های گفتاری و حرکتی بیمار است.
مشکلات افرادی که دچار دیزارتری شده‌اند!
نکته مهم در افراد دچار سنگینی زبان یا دیزارتری این است که این دسته بیماران دچار آسیب در مناطق اصلی حرف زدن و گفتار (یعنی آفازی) نشده‌‌اند. با این حال؛ به دلیل ضعف عضلات دهان، حلق و حنجره، بسیار مستعد مشکلات بلع و اختلالات خوردن و نوشیدن (بویژه آسپیره کردن مواد غذایی و مایعات به ریه‌ها) می‌باشند.
همچنین به دلیل ورود مواد غذایی به ویژه مایعات به مجاری هوایی و ریه‌ها و یا به اصطلاح پریدن غذا یا مایعات به گلو (با یا بدون بروز رفلکس سرفه) مستعد عفونت‌های ریوی به صورت ذات الریه یا پنومونی(Pneumonia) هستند. این مشکل، علت اصلی مرگ و میر بیماران دچار سکته‌های مغزی یا ضربه‌های مغزی است. از این رو؛ تشخیص سریع و درمان آن از اولویت‌های اصلی این بیماران است.
پس در تمام بیماران دچار سکته مغزی از انواع مختلف، از جمله خونریزی و یا ضربه‌های مغزی حتما باید بیمار از نظر ضعف و سنگینی زبان بعد از سکته مغزی، عضلات حلق، حنجره و اختلالات بلع بررسی شود. در صورت وجود کوچک‌ترین مشکل در این موارد لازم است تعیین شدت و درمان آن انجام گیرد. برای اطمینان از عدم امکان بروز عوارض مربوط به بلع و خوردن مواد غذایی و مایعات، بیمار نباید از بیمارستان ترخیص شود. بیمار باید تحت نظر دقیق پزشک و تیم توانبخشی دارای بلع درمانگر باتجربه به منزل منتقل شود.
کلینیک توانبخشی تبسهوم، یکی از بهترین مراکز توانبخشی سکته مغزی در منزل می‌باشد. متخصصان ما در این کلینیک به بیماران سکته مغزی که دچار مشکل در بلع، گفتار، حرکت و… شده‌اند، کمک کرده و سرعت بهبود آن‌ها را افزایش می‌دهد.
چه عواملی در سرعت بهبود بیماران سکته مغزی نقش دارد؟
مشکلات صحبت کردن چه به صورت عدم تکلم باشد و چه به صورت ضعف و سنگینی زبان، به طور مستقیم در سرعت بهبود بیماران نقش دارد. توانبخشی سکته مغزی نیز در سرعت بهبود بیمار مبتلا به سکته مغزی و مشکلات خلقی و روحی، بطور مستقیم تاثیر خواهد داشت.
بنابراین؛ توجه به درمان این نوع مشکلات باید در اولویت توانبخشی کلیه بیماران قرار گیرد. بیماران مبتلا به آسیب‌های مغزی؛ از جمله سکته‌های مغزی و بیماری‌های دیگر مثل ام اس، بیماری نورون‌های حرکتی و یا موتورنورن (MND) مثل ای ال اس(ALS) و افراد دچار کاهش سطح هوشیاری به شدت‌های مختلف، در اولویت توانبخشی هستند. چرا که توانبخشی در اغلب موارد در پیش آگهی نهایی و روند بهبود بیمار و حتی میزان مرگ و میر این بیماران، نقش دارد. کلینیک توانبخشی تبسهوم، دارای تیم تخصصی در این زمینه می‌باشد. تیم تخصصی ما سنگینی زبان بعد از سکته مغزی را نیز درمان کرده و از بروز مشکلات بیشتر در تکلم جلوگیری می‌کند.
نتیچه‌گیری
کلینیک تبسهوم به بررسی و درمان مشکلات ناشی از سکته مغزی، از جمله سنگینی زبان، می‌پردازد. سنگینی زبان بعد از سکته مغزی یکی از عوارض رایج است که به دلیل اختلال در عملکرد عصبی و عضلانی به وجود می‌آید. درمان‌های متنوعی مانند گفتاردرمانی سکته مغزی در منزل ، فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل و داروها ممکن است برای بهبود این وضعیت مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، کلینیک تبسهوم می‌تواند برنامه‌های توانبخشی فردی و مشاوره‌ای برای کمک به بهبود کیفیت زندگی بیماران ارائه دهد. با مراجعه به کلینیک ما خیالتان از بابت درمان در منزل راحت باشد.
